تغذيه صحيح گياه يكى از عوامل مهم در بهبود كمى و كيفى محصول به شــمار می­ رود. در تغذيه گياه، نه تنها بايد هر عنصر به اندازه كافى در دسترس گياه قرار بگيرد، بلكه ايجاد تعادل و رعايت نســبت ميان همه عناصر غذايى اهميت زيادى دارد، چرا كه در حالت عدم تعــادل تغذيه ­اى، با اضافه­ كردن مقدارى از عناصر غذايى، نــه تنها افزايش عملكردى رخ نمی­ دهد، بلكه موجب اختلال در رشــد گياه و در نهايت افت در عملكرد مطرح می­ شــود. براى توصيــه صحيح كودى (تعيين نوع، زمان و نحوه مصــرف كودها) در گياهان زراعى، اســتفاده از آزمون خاک و در گياهان باغى علاوه بر تجزيه خاک و آب آبيارى، تجزيه برگ و گاهى ميوه، مناســب­ ترين روش است. با توجه به گســتردگى كشت مركبات در مناطق مختلف كشــور، توصيه كودى براى هر منطقه بر اساس نتايج آزمون خاک، آزمون برگ و پيش­بينى عملكرد است.

 

مقدار مصرف نيتروژن براى درختان بارده

مقدار كود نيتروژنى توصيه ­شده براى درختان مركبات، بايد نيتروژن كافى را براى توسعه تاج درختان (با يک اندازه كنترل­ شــده) فراهم كند به طورى كه حداكثر عملكرد اقتصادى با كيفيت مطلوب توليد شــود. مقدار كود نيتروژن مصرفى براى درختان مركبات بارده، بر اساس ويژگی­ هاى خاک (مقدار ماده آلى)، غلظت نيتروژن در برگ و پتانسيل عملكرد است (جدول۱). زمانى كه درختان به اندازه­ اى رسيدند كه فضاى در نظر گرفته ­شده را پركردند و رشــد بيشتر تاج، مورد نظر نباشد، مقدار مصرف عناصر غذايى می­ تواند ثابت شود و يا در موارد احتمالى، كاهش يابد. مقدار مصرف سالانه كود نيتروژن، براى تأمين نيتروژن مورد نياز رشد رويشى و نيتروژن خارج­ شده توسط ميوه است. مقدار نيتروژن، براساس نتايج آزمون برگ، نتايج آزمون خاک (به ويژه مقدار ماده آلى خاک)، ويژگی­ هاى كيفى ميوه و پتانسيل عملكرد توصيه می­شود. براى رســيدن به عملكرد بالا با ميوه­ هاى درشت، باغ­داران بايد مقدار مصرفى كود نيتروژن را به گونــه­ اى تنظيم كنند كه غلظت نيتروژن بــرگ براى درختان پرتقال در دامنه ۲/۵ تا ۲/۷ درصد حفظ شــود، براى درختان نارنگى در محــدوده ۲/۵ – ۳ درصد و براى درختان گريپ ­فروت در حدود ۲/۲ درصد باشــد. دامنه مناسب نارنگی­ ها و گريپ­ فروت، به ترتيب، بيشتر و كمتر از دامنه مناســب براى پرتقال­ ها است. مقدار نيتروژن براى درختان پرتقال ۸ تا ۱۱ سال، براساس پتانسيل عملكرد پيش­بينى ­شده و براى درختان ۱۲ سال و بيشتر، براساس متوسط عملكرد ميوه ۴ سال متوالى پيشين توصيه می ­شود.

 

جدول ۱ –  نيتروژن براى درختان بارده بر اساس متوسط عملكرد، نتايج آزمون خاک و برگ توصيه می­ شود:

دامنه آزمون برگ (غلظت نيتروژن) دامنه آزمون خاك (درصد ماده آلى) عملكرد (تن در هكتار) مقدار نيتروژن توصيه شده (كيلوگرم در هكتار)
 

 

 

 

كفايت

 

كمتر از يك

۲۰ و كمتر ۱۰۰ كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار
بيشتر از ۲۰ ۱۰۰ كيلوگرم  + ۱/۵ كيلوگرم نيتروژن خالص به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
۱-۲

 

 

۲۰ و كمتر ۹۰ كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار
بیشتر از ۲۰ ۹۰ كيلوگرم + ۱/۵ كيلوگرم نيتروژن خالص به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
۲-۳ ۲۰ و کمتر ۸۰ كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار
بیشتر از ۲۰ ۸۰ كيلوگرم +  ۱/۵ كيلوگرم نيتروژن خالص به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
 

 

 

 

كم

 

كمتر از يك

۲۰ و كمتر ۱۲۰ كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار
بیشتر از ۲۰ ۱۲۰ كيلوگرم +  ۱/۵ كيلوگرم نيتروژن خالص به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
۱-۲ ۲۰ و كمتر ۱۱۰ كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار
بیشتر از ۲۰ ۱۱۰ كيلوگرم +  ۱/۵ كيلوگرم نيتروژن خالص به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
۲-۳ ۲۰ و كمتر ۶۰ كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار
بیشتر از ۲۰ ۱۰۰ كيلوگرم +  ۱/۵ كيلوگرم نيتروژن خالص به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
 

 

 

 

كمبود

 

كمتر از يك

۲۰ و كمتر ۱۵۰ كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار
بیشتر از ۲۰ ۱۵۰ كيلوگرم  +۱/۵ كيلوگرم نيتروژن خالص به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
1-2 ۲۰ و كمتر ۴۰ كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار
بیشتر از ۲۰ ۱۴۰ كيلوگرم +  ۱/۵ كيلوگرم نيتروژن خالص به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
۲-۳ ۲۰ و كمتر ۳۰ كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار
بیشتر از ۲۰ ۱۳۰ كيلوگرم +  ۱/۵كيلوگرم نيتروژن خالص به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار

 

مقدار مصرف پتاسيم براى درختان بارده

به طور كلى، مقدار كود پتاســيم (K2O) براى درختان بارده مركبات تقريباً معادل مقدار نيتروژن خالص مصرفى توصيه می­ شــود. اگر غلظت پتاســيم برگ مركبات در ســال­ هاى متوالى به مقدار قابل ملاحظه­ اى زير حد كفايت باشد، مقدار پتاسيم مصرفى به ويژه در خاك ­هاى آهكى می تواند تا ۲۵ درصد افزايش يابد. مقدار پتاســيم بر اســاس پتانســيل عملكرد پيش­بينى­ شده (درختان ۸ تا ۱۱سال) و متوسط عملكرد ميوه ۴ سال متوالى پيشين (درختان ۱۲ سال و بيشتر) توصيه می ­شود (جدول ۲). اگر كود پتاسيمى در يك سال مصرف شود، براى تعيين اين كه در سال بعد چقدر پتاسيم مصرف شــود، نياز اســت دوباره آزمون خاک و برگ انجام شود. بر اساس تفسير نتايج اين آزمون­ ها و متوســط عملكرد باغ، نسبت به مصرف كودهاى پتاسيمى اقدام شود. اگر مقدار پتاسيم قابل استفاده خاک بيش از حد بحرانى و غلظت پتاسيم در برگ نيز در حد مطلوب و بيشتر باشــد، می ­توان مصرف خاكى كودهاى پتاسيمى را متوقف كرد يا آن را به حداقل رســاند. اما مصرف كودهاى محلول پتاسيمى (مانند نيترات پتاسيم، مونوپتاسيم فسفات و غيره) به شكل محلول ­پاشى و با غلظت ۳ تا ۴ در هزار براى افزايش اندازه و بهبود كيفيت ميوه مورد نياز اســت و توصيه می ­شود اين محلول پاشی­ ها در مراحل خاص فنولوژى مانند پس از تشكيل ميوه و اواخر فاز دوم رشد ميوه، انجام شود.

 

جدول ۲ – پتاسيم (K2O) براى درختان بارده بر اساس متوسط عملكرد، نتايج آزمون:

دامنه آزمون برگ (غلظت نيتروژن) دامنه آزمون خاك (درصد ماده آلى) عملكرد (تن در هكتار) مقدار نيتروژن توصيه شده (كيلوگرم در هكتار)
 

 

 

 

 

كفايت

 

کم

۲۰ و كمتر ۸۰ كيلوگرم پتاسيم، مجموع مصرف خاكى و محلول­پاشى
بیشتر از ۲۰ ۸۰ كيلوگرم + ۲ كيلوگرم پتاسيم به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
 

متوسط

۲۰ و كمتر ۵۰ كيلوگرم پتاسيم مجموع مصرف خاكى و محلول­پاشى
بیشتر از ۲۰ ۵۰ كيلوگرم + ۲ كيلوگرم پتاسيم به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
 

زیاد

۲۰ و كمتر ۲۵ كيلوگرم پتاسيم، مجموع مصرف خاكى و محلول­پاشى
بیشتر از ۲۰ ۲۵ کيلوگرم  + ۲ كيلوگرم پتاسيم به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
 

 

 

 

 

كم

 

کم

۲۰ و كمتر ۱۰۰ كيلوگرم پتاسيم، مجموع مصرف خاكى و محلول­پاشى
بیشتر از ۲۰ ۱۰۰ كيلوگرم + ۲ كيلوگرم پتاسيم به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
 

متوسط

۲۰ و كمتر ۰۸ كيلوگرم پتاسيم، مجموع مصرف خاكى و محلول­پاشى
بیشتر از ۲۰ ۰۸ كيلوگرم + ۲ كيلوگرم پتاسيم به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
 

زیاد

۲۰ و كمتر ۸۰ كيلوگرم پتاسيم، مجموع مصرف خاكى و محلول­پاشى
بیشتر از ۲۰ ۸۰ كيلوگرم + ۲ كيلوگرم پتاسيم، به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
 

 

 

 

 

كمبود

کم ۲۰ و كمتر ۱۲۵ كيلوگرم پتاسيم، مجموع مصرف خاكى و محلول­پاشى
بیشتر از ۲۰ ۱۲۵ كيلوگرم + ۲ كيلوگرم پتاسيم به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
 

متوسط

۲۰ و كمتر ۱۰۰ كيلوگرم پتاسيم، مجموع مصرف خاكى و محلول­پاشى
بیشتر از ۲۰ ۱۰۰كيلوگرم + ۲ كيلوگرم پتاسيم به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار
 

زیاد

۲۰ و كمتر ۵۰ كيلوگرم پتاسيم، مجموع مصرف خاكى و محلول­پاشى
بیشتر از ۲۰ ۵۰ كيلوگرم + ۲ كيلوگرم پتاسيم به ازاى هر تن افزايش عملكرد در هكتار

 

مقدار مصرف فسفر (P2O5) برای درختان بارده

مقدار مصرف كود فســفر براى درختان بارده بر اســاس متوسط عملكرد و تفسير نتايج آزمون خاك و برگ است. اگر كود فسفر در يك سال مصرف شود، براى تعيين اين كه در ســال بعد چه مقدار كود فسفرى مصرف شود، نياز است مجدداً آزمون خاک و برگ انجام شــود. مقدار مصرف فسفر بر اساس نتايج آزمون خاک و برگ و هم­چنين متوسط عملكرد درختان در جدول ۳ آورده شده است.

 

جدول ۳ – توصيه مصرف فسفر (P2O5) براى درختان بارده بر اساس متوسط عملكرد و نتايج آزمون خاک و برگ

دامنه آزمون برگ دامنه آزمون خاك مقدار كود فسفر توصيه شده
 

 

كفايت

 

 

كمتر از كفايت

توصيــه می­شــود مقــدار يــك كيلوگــرم فســفر  بــه ازاى هــر تــن ميــوه در هكتــار در طــول ســال مصــرف شــود. امــا بـراى مصـرف در سـال بعـد، نمونه­هـاى بـرگ و خـاك پـس از ۱۲ مـاه بـراى ارزيابـى مجـدد تهيـه شـوند و بـر اسـاس تفسـير نتايـج آنهـا و متوسـط عملكـرد، دوبـاره مقـدار مصـرف تعييـن شـود.
 

 

كم

 

 

كمتر از كفايت

توصيـه می­شـود مقـدار ۱/۵ كيلوگـرم فسـفر بـه ازاى هـر تــن ميــوه در هكتــار در طــول ســال مصــرف شــود. امــا بــراى مصـرف در سـال بعـد، نمونه­هـاى بـرگ و خـاك پـس از ۱۲ مـاه بـراى ارزيابـى مجـدد تهيـه شـوند و بر اسـاس تفسـير نتايـج آنهـا و متوسـط عملكـرد، دوبـاره مقـدار مصـرف تعييـن شـود.
 

 

كمبود

 

 

كمتر از كفايت

توصيــه می­شــود مقــدار ۲ كيلوگــرم فســفر بــه ازاى هــر تــن ميــوه در هكتــار در طــول ســال مصــرف شــود. امــا بــراى مصـرف در سـال بعـد، نمونه­هـاى بـرگ و خـاك پـس از ۱۲ مـاه بـراى ارزيابـى مجـدد تهيـه شـوند و براسـاس تفسـير نتايـج آنهـا و متوسـط عملكـرد، دوبـاره مقـدار مصـرف تعييـن شـود.

 

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *